السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

559

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

شستن باطن بدن ، مانند داخل چشم ، بينى و دهان و آن بخش از گوش كه ديده نمىشود و نيز زير ناخنها لازم نيست . 14 4 . تخليل مواضعى كه آب جز با تخليل به آنها نمىرسد ، مانند قسمتهايى از گوش كه ديده مىشود ، اما آب به آنها نمىرسد كه واجب است با دست آب به آن قسمتها رسانده شود و نيز زير انگشتر در صورت نرسيدن آب به آنجا ، كه واجب است انگشتر حركت داده شود تا آب به زير آن برسد 15 ( - - ) تخليل ) . 5 . رعايت ترتيب در غسل ترتيبى به گونه‌اى كه گذشت . 16 ترتيب در غسل ارتماسى ساقط است و با فروبردن تمامى بدن به زير آب به قصد غسل تحقق مىيابد . 17 6 . مباشرت ؛ بدين معنا كه خود غسل كننده ، بدن خود را غسل دهد نه ديگرى . 18 7 . پاك بودن هر عضوى هنگام غسل ، بنابر قولى . بنابر اين ، هنگام شستن سر و گردن ، اگر دست نجس باشد ضررى به غسل نمىرساند ؛ بلكه آنچه لازم است ، پاك بودن آن ، هنگام غسل است . در مسئله علاوه بر ديدگاه ياد شده چند ديدگاه ديگر وجود دارد كه عبارت‌اند از پاك بودن تمامى بدن از نجاست هنگام غسل . بنابر اين ، بايد قبل از غسل تمام بدن تطهير شود ؛ باقى نبودن بر نجاست بعد از غسل ؛ بدين معنا كه با جارى ساختن آب بر عضو نجس به قصد غسل ، آن را نيز تطهير كند . بنابر اين ، يك بار جريان دادن آب بر موضع نجس ، هم براى تطهير آن و هم براى غسل كفايت مىكند ؛ تفصيل در مسئله بين اينكه غسل با آب كثير ( - - ) آب كثير ) انجام شود يا اينكه عضو نجس آخرين عضو باشد و بين غير آن كه در دو صورت نخست ، يك بار شستن كفايت مىكند ، و ديدگاه آخر ، شرط نبودن هيچ يك از امور ياد شده و اينكه غسل صحيح است ، هرچند عضو نجس - حتى پس از غسل - بر نجس بودن باقى بماند ، به شرط آنكه عين نجس در بدن وجود نداشته باشد . 19